در سالهای اخیر، با پیچیدهتر شدن ساختار تجارت خارجی و تعدد بخشنامههای گمرکی، یکی از بزرگترین دغدغههای بازرگانان و واردکنندگان، افزایش زمان و هزینه ترخیص کالا از گمرکات کشور بوده است. تصمیمات اخیر در سالهای ۱۴۰۴–۱۴۰۵ که با هدف «تسهیل تجارت» و «تقویت تولید داخلی» اتخاذ شدهاند، در عمل تأثیرات قابل توجهی بر فرآیند ترخیص کالا داشتهاند که هر تاجر و شرکت بازرگانی باید با آن آشنا باشد.
📌 قوانین جدید گمرکی؛ از هدف تا اجرا
قوانین گمرکی معمولاً با دو هدف اصلی ارائه میشوند:
-
حمایت از تولید داخل
-
کاهش قاچاق و افزایش شفافیت تجاری
این قوانین شامل محدودیتهای جدید، تغییرات در ثبت سفارش، الزامات تامین ارز، نحوه محاسبه حقوق و عوارض و تدوین مسیرهای بازرسی میشوند. هرچند هدف نهایی این مقررات مثبت است، اما انتقال آن به عمل میتواند منجر به پیچیدگیهایی در مسیر ترخیص شود.
📊 اثر قوانین جدید روی زمان ترخیص کالا
یکی از مهمترین اثرات قوانین جدید گمرکی، افزایش مدت زمان ترخیص کالا است. چند عامل اصلی در این موضوع نقش دارند:
-
الزامات مستندسازی جدید: ورود و خروج کالا به کشور نیازمند اسناد دقیقتر و وریفای بیشتر در سامانههای دولتی است که میتواند زمان بررسی اسناد را طولانیتر کند.
-
کنترل بیشتر روی مطابقت ثبت سفارش و تامین ارز: در بسیاری از موارد، تا زمانی که تخصیص ارز به ثبت سفارش نرسد، فرآیند ترخیص شروع نمیشود که این موضوع میتواند منجر به تأخیر طولانی در گمرک شود.
-
افزایش بازرسیها: با هدف جلوگیری از تخلف و قاچاق، گمرک بعضاً گروههای کالایی را مشمول بازرسی بیشتری میکند که این خود باعث طولانیتر شدن زمان خروج کالا میگردد.
این تأخیرها برای تاجران میتواند هزینههای انبارداری، دموراژ و حتی از دست رفتن فرصتهای تجاری را به همراه داشته باشد.
💸 چگونه قوانین جدید بر هزینه ترخیص کالا اثر میگذارند؟
قوانین جدید گمرکی تنها زمان ترخیص را تحت تأثیر قرار ندادهاند؛ بلکه به طور مستقیم هزینه تمامشده ترخیص کالا را افزایش دادهاند:
-
افزایش هزینههای انبارداری و دموراژ: تأخیر در ترخیص باعث میشود کالاها مدت بیشتر در انبارهای گمرک بمانند که هزینه انبارداری را افزایش میدهد.
-
هزینههای بازرسی و کارشناسی: چون بازرسی کالاها دقیقتر انجام میشود، هزینه کارشناسی هم افزایش مییابد.
-
نیاز به مشاوره تخصصی: از آنجایی که قوانین جدید پیچیدهتر هستند، بسیاری از تجار به خدمات ترخیصکاران حرفهای نیاز پیدا کردهاند که این خود هزینهای جداگانه است.
📍 مثال واقعی: تجربه بازرگانان
در موارد متعدد دیده شده که واردکنندگان کالاهایی مانند قطعات صنعتی یا محصولات کشاورزی، به دلیل عدم تطابق جزئی در سامانه ثبت سفارش با اسناد اظهارنامه، مجبور به بازگشت کالا به انبار شدهاند که هزینه انبارداری بیش از ۳ برابر شده است. این مثال ساده نشان میدهد که قوانین جدید اگر به درستی مدیریت نشوند میتوانند بار مالی قابل توجهی را تحمیل کنند.
✅ راهکارهای عملی برای کاهش زمان و هزینه
برای کاهش تأثیرات منفی قوانین جدید گمرکی، تجربه و تخصص در فرآیند ترخیص کالا به شدت اهمیت دارد. در این مسیر چند راهکار عملی وجود دارد:
🧠 ۱. آموزش و بهروز بودن با قوانین
بسیاری از مشکلات ترخیص ناشی از عدم آگاهی تاجران از تغییرات قوانین است. مطالعه بخشنامهها، اطلاع از بخشنامههای جدید و ارتباط با متخصصان گمرکی میتواند ریسکها را کاهش دهد.
🤝 ۲. استفاده از خدمات ترخیصکاران حرفهای
یک ترخیصکار حرفهای میتواند سرعت انجام کار را به طور چشمگیری افزایش دهد، بسیاری از مشکلات اداری را پیش از رسیدن کالا به گمرک حل کند و از توقف کالا جلوگیری نماید.
به عنوان نمونه، شرکت بازرگانی آریانا جم با بیش از ۱۰ سال تجربه موفق در امور ترخیص کالا و مدیریت تخصصی سامانههای گمرکی، به واردکنندگان و بازرگانان کمک میکند تا کالاهای خود را در کمترین زمان و با کمترین هزینه از گمرکات کشور خارج کنند. آریانا جم
📑 ۳. تهیه چکلیست مدارک پیش از ورود کالا
شکلدهی یک چکلیست استاندارد از مدارک مورد نیاز، قبل از رسیدن کالا به مرز میتواند بسیاری از اشتباهات و تأخیرها را حذف کند.
📦 ۴. ارتباط مداوم با گمرک و تسهیلات سامانهای
ارتباطات رسمی با گمرک و اطلاع از بخشنامههای جدید بهصورت لحظهای باعث میشود دیگر غافلگیر نشوید و آماده تغییرات باشید.
✨ جمعبندی
قوانین جدید گمرکی ۱۴۰۴–۱۴۰۵، به شکل بالقوه برای بهبود ساختار تجارت طراحی شدهاند، اما اجرای آنها میتواند زمان ترخیص کالا را افزایش دهد و هزینههای غیرمنتظرهای به تجارت شما تحمیل کند.
برای شما به عنوان تاجر یا شرکت بازرگانی، آگاهی از قوانین، تسلط بر فرآیندها، و همکاری با ترخیصکاران حرفهای کلید عبور از این چالشهاست.






