طبقه بندی کالا یک فرایند مهم در تجارت بینالملل میباشد که به منظور تسهیل در تجارت، مدیریت، کنترل کالاها، و بهبود مسیرهای تجاری و بازاریابی صورت میگیرد. برای طبقهبندی کالا مبانی گوناگونی وجود دارد، اما استاندارد جهانی برای نظاممندی و طبقه بندی کالا که از سوی سازمان گمرک جهانی برنامه ریزی شده است را با نام نظام اچ اس کد (HS CODE) میشناسند.
ما در شرکت ترخیص کالا آریاناجم قصد داریم تا به معرفی و بررسی سیستم طبقه بندی کالا هماهنگ(HS) بپردازیم. (HS) همان نظام بینالمللی برای طبقه بندی کالا است که توسط کشورهای عضو سازمان جهانی گمرک (WCO) مورد استفاده قرار میگیرد. پس چنانچه قصد ورود به عرصه تجارت بینالملل و صادرات و واردات کالا را دارید، این مطلب را از دست ندهید.
معرفی اقسام کالا
در ابتدا باید اشاره کنیم که اساساً کالاها به دو نوع مصرفی و صنعتی تقسیم میشوند. کالای مصرفی، کالایی است که در نهایت توسط مشتری مورد استفاده قرار میگیرد و کالای صنعتی، کالایی است که برای تولید کالا یا خدمات دیگری از آن استفاده میشود.
اقسام کالاهای مصرفی
کالاهای مصرفی بر اساس نحوه خرید مصرفکننده به 4 گروه، تقسیم میشوند:
کالاهای راحتی
کالاها و خدماتی که مشتری آنها را به دفعات و به سرعت و با حداقل مقایسه و تلاش خریداری میکند. مثل:
- شکلات
- صابون
- روزنامه
- غذای آماده و غیره
کالاهای مقایسهای
کالاها و خدماتی که مشتریان آنها را با توجه به موارد زیر با سایر کالاهای مشابه مقایسه میکنند: مناسب بودن، قیمت، کیفیت و شکل. کالاهایی مثل:
- لباس
- کفش
- لوازم آرایشی
- لوازم خانگی و غیره
کالاهای اختصاصی
کالاهایی که مشتریان برای خرید آنها تمایل به صرف زمان و تلاش زیادی دارند. مانند:
- اتومبیل
- جواهرات
- لوازم الکترونیکی گران قیمت و غیره
کالاهای ناخواسته
کالاهایی که مشتریان به صورت ناخواسته میخرند. مانند:
- بیمه
- خدمات تلفنی
- خدمات تلویزیونی و غیره
اقسام کالاهای صنعتی
کالاهای صنعتی بر اساس نوع مصرف به 3 گروه تقسیم میشوند:
مواد خام
مواد اولیهای که برای تولید کالاهای دیگر مورد استفاده قرار میگیرند. مثل:
- آهن
- فولاد
- نفت
- گاز طبیعی و غیره
قطعات و تجهیزات
کالاهایی که برای مونتاژ یا تولید سایر کالاها مورد استفاده قرار میگیرند. مثل:
- چرخ دنده
- موتور
- سیم
- کابل و غیره
خدمات
خدمات هم میتوانند در تولید سایر کالاها مورد استفاده قرار بگیرند. خدماتی مانند:
- خدمات حمل و نقل
- خدمات مالی
- خدمات تعمیر و نگهداری و غیره
سیستم اچ اس کد (HS CODE) به چه صورت است؟
سیستم (HS) یک نظام طبقهبندی 8 رقمی برای کالاهاست؛ در واقع هر کالایی دارای یک کد 8 رقمی میباشد. دو رقم اول این کد بیانگر فصل کالا، دو رقم دوم بیانگر سردسته کالا، دو رقم سوم بیانگر زیر دسته کالا، و دو رقم چهارم بیانگر گروه کالا هستند. در واقع این کد یک نظام عملکرد کنترل شناسایی، استانداردسازی و طبقه بندی کالا میباشد.
در تجارت بینالمللی همه کالاهای تجاری طبق یک استاندارد هماهنگ جهانی دستهبندی شده و در کتاب قوانین و مقررات صادرات و واردات کالای ایران نیز کالاها در ۲۱ قسمت و ۹۸ فصل در حالت دورقمی تا هشترقمی کدگذاری شده و به طور سالیانه منتشر و در دسترس عموم قرار میگیرند.
فصلهای کالا در (HS Code) چگونه است؟
در این سیستم بینالمللی کالاها در 21 فصل طبقه بندی میشوند. هر فصل نشان دهنده یک دسته کلی از کالاهاست. هر فصل در (HS Code) به چندین سردسته تقسیم شده و هر سردسته یک دسته خاص از کالاها را نشان میدهد.
زیر دستههای کالا در (HS Code) چگونه است؟
در (HS Code) هر سردسته به چندین زیر دسته تقسیم میشود که هر زیر دسته نشان دهنده یک کالای خاص میباشد. دو رقم آخر کد (HS) بیانگر گروه کالا هستند. گروه کالا یک دسته خاص از کالاها را نشان میدهد که از نظر یک سری ویژگیهای مشترک با هم مرتبط هستند.
کاربرد و مزایای طبقه بندی کالا در (HS Code) چیست؟
طبقه بندی کالا با توجه به کد بینالمللی کالا مزایای زیادی دارد.
- تعرفه گمرکی
از کد (HS) جهت تعیین تعرفه گمرکی کالاها استفاده میشود. تعرفه گمرکی در واقع یک نوع مالیات غیرمستقیم است که بر صادرات و واردات کالاها اعمال میشود.
- آمار گمرکی
از این کدبندی جهت جمعآوری آمار گمرکی استفاده میشود که اطلاعات مهمی در مورد تجارت بینالمللی ارائه میدهد.
- تسهیل در تجارت بینالملل
این نوع طبقه بندی کالا به تسهیل در تجارت بینالملل کمک میکند. بهعنوانمثال، میتواند به کاهش هزینههای تجارت بینالملل، افزایش شفافیت و بهبود جریان کالاها کمک کند.
- مدیریت و کنترل کالا
این روش طبقه بندی کالا به مدیریت و کنترل کالاها کمک میکند. مثلاً میتواند به کاهش ریسکهای تجاری، افزایش دقت و بهبود بهرهوری در مدیریت کالاها کمک کند.
- بهبود فرایندهای تجاری و بازاریابی
افزایش فروش، ایجاد رضایت در مشتری و کاهش هزینههای بازاریابی از جمله فواید دیگر طبقه بندی کالا به صورت بینالمللی میباشد.
طبقه بندی کالا در سال 1405؛ چرا اهمیت آن بیشتر شده است؟
در سال ۱۴۰۵، با بهروزرسانی کتاب مقررات صادرات و واردات و انتشار تعرفههای جدید، دقت در طبقه بندی کالا بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. بسیاری از بخشنامههای گمرکی بر اساس کد تعرفه (HS Code) صادر میشوند و حتی تغییر یک رقم از کد کالا میتواند باعث تغییر حقوق ورودی، نیاز به اخذ مجوز یا حتی ممنوعیت واردات و صادرات شود. به همین دلیل، بازرگانان و ترخیصکاران باید پیش از ثبت سفارش، از آخرین تغییرات تعرفهای و بخشنامههای مرتبط با کالای خود مطلع شوند.
اشتباه در طبقه بندی کالا چه پیامدهایی دارد؟
انتخاب نادرست کد تعرفه، تنها یک اشتباه ساده نیست و میتواند خسارتهای مالی و زمانی قابل توجهی ایجاد کند. در صورت اظهار اشتباه کالا، گمرک ممکن است ارزش کالا را مجدداً بررسی کرده و علاوه بر مطالبه مابهالتفاوت حقوق ورودی، جریمه نیز اعمال کند. همچنین در برخی پروندهها، کالا تا زمان تعیین تکلیف در انبار گمرک باقی میماند که هزینههای انبارداری و دموراژ را افزایش میدهد. به همین دلیل، بررسی دقیق مشخصات فنی کالا پیش از اظهار اهمیت زیادی دارد.
عوامل موثر در تعیین کد تعرفه کالا
| عامل موثر | توضیحات |
|---|---|
| جنس کالا | فلزی، پلاستیکی، شیمیایی، پارچهای و… |
| کاربرد کالا | صنعتی، پزشکی، آزمایشگاهی، خانگی یا تجاری |
| نحوه عملکرد | مکانیکی، الکتریکی، الکترونیکی یا ترکیبی |
| مواد تشکیلدهنده | درصد مواد اولیه در کالا |
| وضعیت کالا | نو، مستعمل، مونتاژ شده یا نیمهساخته |
| یادداشتهای فصول HS | قواعد اختصاصی هر فصل برای طبقهبندی |
استفاده از این معیارها باعث میشود فرآیند طبقه بندی کالا مطابق قواعد سیستم هماهنگشده (HS) انجام شود و احتمال اختلاف با گمرک به حداقل برسد.
نقش کد HS در ترخیص کالا از گمرک
کد HS یا همان کد تعرفه، پایه اصلی تمامی فرآیندهای گمرکی است. حقوق ورودی، سود بازرگانی، مجوزهای سازمانهای همجوار، محدودیتهای وارداتی و حتی آمار تجارت خارجی همگی بر اساس این کد تعیین میشوند. در سال ۱۴۰۵ نیز بسیاری از تسهیلات و محدودیتهای گمرکی بهصورت کدتعرفهمحور ابلاغ شدهاند؛ بنابراین انتخاب صحیح HS Code یکی از مهمترین مراحل قبل از ثبت سفارش و اظهار کالا محسوب میشود.
راهکارهای جلوگیری از اختلاف در طبقه بندی کالا
برای کاهش ریسک اختلاف با گمرک، بهتر است پیش از ثبت سفارش، مشخصات فنی کالا بهطور کامل بررسی و کاتالوگ، دیتاشیت، بروشور و اطلاعات سازنده تهیه شود. همچنین استفاده از نظر کارشناسان امور گمرکی و شرکتهای تخصصی ترخیص کالا، احتمال انتخاب کد تعرفه اشتباه را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. در بسیاری از پروندههای تجاری، انجام بررسی تخصصی قبل از اظهار کالا باعث جلوگیری از تأخیر در ترخیص، کاهش هزینههای گمرکی و تسریع فرآیند واردات یا صادرات شده است.
سخن پایانی
طبقه بندی کالا در (HS Code) یک فرایند مهم در تجارت بینالملل است که مزایای زیادی را به همراه دارد. شرکت ترخیص کالا آریاناجم همراه با سالها تجربه در زمینه واردات کالا و ترخیص آن، آماده ارائه خدمات به شما عزیزان میباشد. همچنین شما عزیزان میتوانید جهت دریافت آخرین اخبار و اطلاعیه های گمرکی، پیج اینستاگرام آریاناجم را دنبال نمایید.
